A  |  B  |  C  |  D  |  EF  |  G  |  H  |  I  |  J  |  K  |  M  |  N  |  O  |  P  |  Q  |  R  |  S  |  T  |  U  |  V  |  W  |  X  |  Y  |  Z

dalen | dalparabool | decameter | deciliter | decimaal stelsel | decimalen | decimale getallen | deductie | deel <=> geheel | deelgebied | deellijn | deeltal | deelverzameling | definitie | delen | delen van pos. en neg. getallen | derdegraadsvergelijking | derdemachts formule | derdemachtswortel | determinant | deviatie | diagonaalvlak | diagonaal | diagram | diameter | dichtheid | differentiëren | digitale klok | diophantisch | directe wegentabel | discontinu | discreet | discriminant | distributie | divergent | domein | doorsnede | draadmodel | draaihoek | draaisymmetrie | drie coördinaten | driedimensionaal | driehoeken | driehoeksgetal | drieterm | drogreden | dubbele tabel |  dwarsdoorsnede | dynamica

dalen

Een grafieklijn die omlaag (naar beneden) loopt is dalend

Dalen betekent: lager of minder, van groot naar klein

Meer ...

dalparabool

Grafiek van een tweedegraadsfunctie, waarvan de coëfficiënt van de tweede macht van de onafhankelijke variabele negatief is (het getal voor de x²): f(x)=ax²+bx+c met a<0

 

deciliter

Eén tiende deel (deca) van een liter, 1 dl = 0,1 ltr =  10 cm³

Zie liter

 

decimaal stelsel

In ons talstelsel (= getallenstelsel) worden 10 cijfers (0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8 en 9) gebruikt; daarom spreken wij van het tientallig stelsel of decimale stelsel.

Het 'decimale' talstelsel is een zogenaamde positiestelsel; de plaats van het cijfer bepaalt de waarde ervan.
Lege plaatsen' worden met een 0 aangegeven.

De naam decimaal is afgeleid van het Latijnse woord voor tiende (decimus).

Zie ook decimale getallen

De Zwiterse horlogemaker Chanson David heeft een metrisch of decimaal horloge ontworpen dat de dag in tien uur verdeelt.  Het zou het toppunt van logica moeten zijn, maar dit initiatief kent geen navolging.

 

decimalen

De cijfers áchter de komma

zie ook decimale getallen

 

decimale getallen

Decimale getallen zijn kommagetallen

Bij kommagetallen staat de komma als een scheidingsteken tussen de 'hele getallen' en de 'decimalen'.
Áchter de komma staan altijd één of meer cijfers , bijv.  2,5  of  4,9464

Bedragen worden doorgaans met 2 decimalen aangegeven (€ 1.234,56).
Als er achter de komma geen cijfers staan, dan zetten wij in plaats van twee nullen soms een streepje (een zogenaamd half kastlijntje), bijv.  € 1234,--.
Andere landen kennen die gewoonte niet en schrijven dan: € 1234 of € 1234,00.

Een 'gewone' breuk kun je ook als een kommagetal schrijven, bijv. 1/2 = 0,5  of  3/4 = 0,75

 

Het getal 12.345.607,89 bestaat uit:

TM

M.

HD

TD

D.

H

T

E,

t

h

1

2.

3

4

5.

6

0

7,

8

9

 

1 TienMiljoentallen

=

1 x 10.000.000,00

=

10.000.000,00

2 Miljoenen

=

2 x 1.000.000,00

=

2.000.000,00

3 HonderdDuizendtal

=

3 x 100.000,00

=

300.000,00

4 TienDuizendtallen

=

4 x 10.000,00

=

40.000,00

5 Duizendtallen

=

5 x 1.000,00

=

5.000,00

6 Honderdtallen

=

6 x 100,00

=

600,00

0 Tientallen

=

0 x 10,00

=

00,00

7 Eenheden

=

7 x 1,00

=

7,00

8 tienden

=

8 x 0,10

=

0,80

9 honderdsten

=

9 x 0,01

=

0,09

12.345.607,89

 

Op rekenmachines en in veel internetprogramma's wordt vaak een punt in plaats van een decimale komma gebruikt.  Het getal 12.304,56 wordt daarom in veel Engelstalige landen als volgt geschreven: 12,304.56

Dit kan verwarrend werken, omdat wij bij ieder 1.000-tal een stip zetten om grote getallen duidelijker leesbaar te maken (bijv.  12 miljoen = 12.000.000,00)

Meer ...Meer ...

decameter

1 decameter (dam) = 10 meter (deca = 10)      1 dam =    10 meter

Niet verwarren met dm              (deci= 1/10)       1 dm   = 1/10 meter

 

deel <=> geheel

Bij een breuk geeft de teller (het bovenste getal) het gedeelte aan van een verzameling

De noemer (het onderste getal) geeft de volledige hoeveelheid (= geheel) aan

Bijv. 6 van de 24 leerlingen scoren een onvoldoende.  Anders gezegd: 6 op de 24, of te wel 6/24 deel.
Het 'geheel' is de volledige klas van 24.  De 6
leerlingen zijn een gedeelte daarvan

 

deellijn

Een lijn die een hoek precies middendoor (in twee even grote hoeken deelt) (= bissectrice)

 

deeltal

Het getal (de hoeveelheid) die wordt verdeeld, bijv. : 80 / 5 = 16. Het getal 80 is hier het deeltal

 

deelverzameling

Verzameling die een deel van een grotere verzameling uitmaakt

 

definitie

De precieze uitleg van een begrip.

Eenduidige ondubbelzinnige, korte, positieve omschrijving dat enkel gebruik maakt van reeds gedefinieerde woorden

  Definitie betekent: "Samenvattende omschrijving van de kenmerken van een begrip, zodat het niet met een ander verward kan worden."  (Van Dale)

 

delen

Het verdelen.

Eerlijk in kleinere stukken of hoeveelheden verdelen

Meer ...

delen van pos. en neg. getallen

Meer ...

derdemachts formule

 

derdegraads formule

 

diagonaalvlak

 

diagonaal

Een lijnstuk dat twee niet-aanliggende hoekpunten met elkaar verbindt (vaak liggen deze hoekpunten dan tegen over elkaar)

Lijnen die een figuur in stukken verdelen; lijnen die binnendoor het figuur van hoek naar niet-aanliggende hoek gaan.

Meer ...

diagram

Een diagram is een grafische voorstelling van verschillende bereikte waarden in een coördinatiesysteem; een diagram is eigenlijk gewoon een grafiek.

Verschillende gegevens kunnen met een diagram overzichtelijk met elkaar worden vergeleken.
Ook de onderlinge verhoudingen kunnen zichtbaar worden gemaakt.  Daarnaast kan worden weergegeven hoe een verschijnsel zich over een bepaalde tijd heeft ontwikkeld.

Er bestaan meerdere soorten diagrammen nl.: lijndiagram, staafdiagram (strookdiagram), kolommendiagram (histogram), cirkeldiagram (sectordiagram of taartdiagram), beelddiagram, puzzeldiagram (kruiswoordpuzzel), steel-blad-diagram, doosdiagram (boxplot), stroomdiagram, Venn-diagram, radardiagram (spiderdiagram of sterdiagram), spreidingsdiagram (puntenwolk)

Meer ...

diameter

De lengte van de middellijn van een cirkel

De diameter is 2 keer zo lang als de straal, oftewel: de straal is de helft van de diameter

Is een koorde dat door het middelpunt van de cirkel gaat

Een lijnstuk dat vanaf een punt op de cirkel door het midden kaarsrecht naar de andere kant van de cirkel loopt

Meer ...

digitale klok

Meer ...

directe wegentabel

 

discriminant

Deel van de ABC-formule (b² - 4ac) die ook wel de discriminant of "D" wordt genoemd

 

domein

Het domein van een functie, het definitiegebied van de functie,  zijn alle x-waarden waarvoor er een y is

 

doorsnede

Het vlak dat je krijgt als je een ruimtefiguur recht doorsnijdt

De doorsnede van twee verzamelingen is de verzameling met de elementen die tot beide verzamelingen behoren

Meer ...

draadmodel

Een ruimtelijk figuur dat alleen uit ribben is opgebouwd

Meer ...

draaihoek

De hoek waaronder een figuur is gedraaid, zodat hij er weer hetzelfde uit ziet

Rotatiehoek.  De hoek die een draaiend lichaam beschrijft

 

draaisymmetrie

Een figuur dat je kan draaien (zonder helemaal rond te gaan) en dat er precies weer uit komt te zien zoals het origineel

Er is sprake van draaisymmetrie (= rotatiesymmetrie) als een figuur na minder dan een halve draai (< 180°) precies op zichzelf past;
het beeld (de kopie) past precies op het origineel (0° < draaihoek < 180° )

Als dit het geval is bij precies een halve draai (= 180°) spreek je van puntsymmetrie

                     

            Davidsster                         rotonde                           logo Mercedes                  zeven-punts-graaf                        wieldop

Meer ...

drie coördinaten

Meer ...

driedimensionaal

Ruimtefiguren zijn driedimensionaal; ze hebben volume / inhoud

Er zijn drie richtingen (dimensies) die loodrecht op elkaar staan: lengte, breedte en hoogte

 

driehoeken

Driehoeken zijn vlakke figuren met 3 hoeken

Samen zijn de drie hoeken 180 graden (de som van de hoeken is 180°; hoekensom)

We onderscheiden de volgende soorten driehoeken:

Meer ..., Meer ...

drieterm

"x² + 7x + 14" is een drieterm

 

dubbele tabel

Bij het vergelijken van twee verbanden is het handig om van twee afzonderlijke tabellen één dubbele tabel te maken.  Beide grafieken kunnen dan in één assenstelsel worden getekend.

Het is handig om bij een dubbele tabel het 'omslagpunt' met een 'ovaal' of een 'kruis' te benadrukken

Meer ...

duizendtal

Bij  "6.327" is  "6" het duizendtal

Achter een duizendtal wordt meestal een punt geplaatst